PRAWO KONSUMENTA ODSTĄPIENIA OD UMOWY ZAWARTEJ POZA SIEDZIBĄ PRZEDSIĘBIORCY – CZEŚĆ 1 – TERMIN, SPOSÓB, SKUTEK

TERMIN

Zgodnie z przepisami ustawy 30 maja 2014
r. o prawach konsumenta, konsument, który zawarł umowę sprzedaży na odległość
lub poza lokalem przedsiębiorstwa (czyli np. dokonując zakupu w sklepie internetowym
lub na „pokazie” artykułów np. agd), może w terminie 14 dni odstąpić od niej
bez podawania przyczyny i w zasadzie bez ponoszenia kosztów. Bieg 14 dniowego
terminu na złożenie przedsiębiorcy oświadczenia o odstąpieniu od umowy
rozpoczyna się dla umowy, w wykonaniu której przedsiębiorca wydaje rzecz, będąc
zobowiązany do przeniesienia jej własności (czyli najczęściej w przypadku umowy
sprzedaży) – od objęcia rzeczy w posiadanie przez konsumenta lub wskazaną przez
niego osobę trzecią inną niż przewoźnik, a w przypadku umowy, która obejmuje
wiele rzeczy, które są dostarczane osobno, partiami lub w częściach – od
objęcia w posiadanie ostatniej rzeczy, partii lub części, w przypadku umowy
polegającej na regularnym dostarczaniu rzeczy przez czas oznaczony – od objęcia
w posiadanie pierwszej z rzeczy, a dla pozostałych umów – od dnia zawarcia
umowy.

Jednakże, jeśli konsument nie został
poinformowany przez przedsiębiorcę o prawie odstąpienia od umowy, prawo to
wygasa po upływie 12 miesięcy od dnia upływu 14 dniowego terminu przewidzianego
przez ustawę w art. 27. Zatem  – jeśli
przedsiębiorca nie poinformuje konsumenta o prawie odstąpienia od umowy lub
nawet informacja ta zostanie udzielona, ale będzie błędna (np. przedsiębiorca
poinformuje konsumenta, iż termin na odstąpienie od umowy wynosi 7 dni) lub
błędnie poinformował o wyłączeniu prawa do odstąpienia od umowy (wyjątki
przewiduje art. 38 ustawy o prawach konsumenta) – to będzie brakiem przekazania
informacji o prawie odstąpienia od umowy. Natomiast, jeśli przedsiębiorca poinformował
konsumenta o prawie odstąpienia od umowy przed upływem przedłużonego terminu,
czyli w ciągu owych 12 miesięcy – o termin do złożenia oświadczenia od odstąpieniu
od umowy upływa po 14 dniach od dnia udzielenia konsumentowi informacji o tym
prawie.

SPOSÓB

Skorzystanie z prawa odstąpienia od umowy
polega na złożeniu przez konsumenta przedsiębiorcy oświadczenia o odstąpieniu
od umowy. Takie oświadczenie konsument może złożyć na formularzu, którego wzór
zawiera załącznik nr 1 do ustawy o prawach konsumenta, formie pisemnej, tak,
aby z treści oświadczenia wynikała wola konsumenta odstąpienia od umowy. Oświadczenie
może zostać także złożone w innej, dowolnej formie –  nie tylko na piśmie, ale także w formie
e-maila, SMS-em, za pomocą komunikatora internetowego czy nawet telefonicznie.
Jednakże, ponieważ w razie sporu to konsument będzie musiał udowodnić, że
złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy w wymaganym terminie – konsument
powinien zadbać o to, aby złożyć je na trwałym nośniku, albo uzyskać od
przedsiębiorcy potwierdzenie odstąpienia od umowy.

Aby termin (14 dni) na złożenie oświadczenia
woli o odstąpieniu od umowy został dotrzymany wystarczy przed upływem tego
terminu wysłanie przez konsumenta oświadczenia do przedsiębiorcy (konsument powinien
zachować potwierdzenie wysłania oświadczenia, dlatego najlepiej uczynić do przesyłką
pocztową poleconą lub zachować zapis na trwałym nośniku).

Jeśli
przedsiębiorca zapewnia możliwość złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy
drogą elektroniczną, konsument może także odstąpić od umowy przy wykorzystaniu
wzoru formularza odstąpienia od umowy, stanowiącego załącznik nr 2 do ustawy
lub przez złożenie oświadczenia na stronie internetowej przedsiębiorcy. W taki
przypadku – przedsiębiorca ma obowiązek niezwłocznie przesłać konsumentowi na
trwałym nośniku potwierdzenie otrzymania oświadczenia o odstąpieniu od umowy
złożonego w sposób, o którym mowa.

SKUTEK

Skutkiem
odstąpienia od umowy zawartej na odległość lub umowy zawartej poza lokalem
przedsiębiorstwa jest to, iż umowę uważa się za niezawartą. Jeśli natomiast konsument
złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy zanim przedsiębiorca przyjął jego
ofertę, oferta przestaje wiązać. Wobec tego, że umowę uważa się za niezawartą,
strony muszą zwrócić to, co świadczyły sobie w wykonaniu umowy.

Agnieszka
Zielińska-Heluszka, adwokat